مطالعات راهبردی تعلیم و تربیت

مطالعات راهبردی تعلیم و تربیت

نقش استاد به عنوان "مربی الهی-فرهنگی": بازتعریف هویت حرفه‌ای در تدریس علوم تخصصی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دبیر رشته ی ساختمان آموزش و پرورش شهرستان زرند/ دستیارآموزشی دانشگاه آزاد واحد کرمان
2 دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی دانشگاه باهنر کرمان
چکیده
این پژوهش نقش استاد را در آموزش علوم تخصصی بازتعریف کرده و آن را فراتر از انتقال صرف دانش فنی، به عنوان «مربی الهی-فرهنگی» مطرح می‌سازد. با نقد رویکردهای تقلیل‌گرایانه و غیرانسانی آموزش علم، پژوهش بر ضرورت تلفیق دانش تخصصی با حکمت الهیاتی و ارزش‌های فرهنگی تأکید دارد. با روش ترکیبی (کیفی-کمی) و بهره‌گیری از مصاحبه، مشاهده و پرسشنامه، سه مؤلفه کلیدی این نقش شناسایی شد: حکمت‌محوری دانش، واسازی و بازآفرینی فرهنگی، و تربیت مسئولیت‌پذیری زمین‌محور. یافته‌ها نشان می‌دهد این رویکرد شکاف میان تخصص علمی و مسئولیت اجتماعی را پُر کرده و درک دانشجویان از ارتباط علم و جامعه را تقویت می‌کند. با این حال، تأثیر آن بر هویت فرهنگی دانشجویان به پیش‌زمینه دینی-فرهنگی آنان بستگی دارد؛ به‌طوری‌که ۶۸٪ دانشجویان مسلمان این مدل را تقویت‌کننده هویت خود می‌دانند، درحالی‌که این رقم برای غیردینی‌ها تنها ۲۳٪ است. بنابراین، اجرای موفق این الگو مستلزم چارچوبی انعطاف‌پذیر، بازنگری در شاخص‌های ارزیابی اساتید، طراحی برنامه‌های توانمندسازی و اصلاح سرفصل‌های درسی است. این چارچوب نه‌تنها برای جوامع اسلامی، بلکه برای هر نظام آموزشی که به دنبال انسان‌محوری علم است، قابل تعمیم می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات