1
دانشجوی دکتری تکنولوژی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی
2
دکترای استراتژیک نائب رئیس بنیاد فرهنگی مهرآفرین
چکیده
تصمیمگیری و سیاستگذاری در حیطه مسائل پیچیدهای همچون مسائل تربیتی بدون پشتوانه پژوهشی مستحکم نه تنها به لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه نیست، بلکه به لحاظ اخلاقی نیز اقدامی ناروا و نادرست است که پیامدهای ناگوار برخاسته از آن ممکن است زندگی یک نسل و حتی نسل های آینده را به مخاطره اندازد. در واقع در خوشبینانهترین حالت ممکن، برخی سیاستگذاران تربیتی آشنا و آگاه نسبت به مسائل تربیتی با اتکای به نتایج پژوهشهای تربیتی تصمیمگیری میکنند و به تبع آن تا اندازهای اطمینان حاصل میکنند که تصمیماتشان درست و منطقی بوده است. بنابراین نقش پژوهشگران تربیتی در اینجا حساسیت فوقالعادهای پیدا میکند و از این منظر آنها فراتر از هر نقش دیگری باید دغدغه اخلاقی داشته باشند و در پژوهش خود به آن آگاه و پایبند باشند. این آگاهی و پایبندی پژوهشگر را ترغیب میکند که در مراحل مختلف پژوهش از برنامه ریزی و اجرای پژوهش تا گزارش نتایج با تدبیر و درایت هوشمندانه عمل کند. دستیابی به چنین درکی مستلزم درک پیچیدگی پدیدههای تربیتی، فهم مبانی فلسفی و ارزشی زیربنای پارادایمهای روششناختی مختلف و توانمندی بهره گیری از انواع رویکردها و روش های پژوهشی و فنون متعدد گردآوری و تحلیل دادهها است. اما مهمتر اینکه پژوهشگر تربیتی باید به نقش پژوهش در بهبود عمل و سیاست تربیتی باور داشته و ضمن رعایت انصاف و صداقت در گردآوری و تحلیل دادهها و گزارش نتایج در ارائه راهکارهای نظری و عملی نیز با احتیاط و درایت عمل کند.